Hoogbegaafde kinderen; geen label plakken, maar lef hebben

Kan het niet wat minder met alle aandacht voor hoogbegaafde kinderen en toptalenten? Moet elk kind dat een beetje afwijkt meteen ‘een label’ krijgen? Hebben hoogbegaafde kinderen werkelijk een apart programma nodig of kunnen ze met een beetje goede wil ook wel in het gewone onderwijs terecht? Deze discussie raakt mij, want als bestuursvoorzitter van AMOS, een scholengroep in Amsterdam met dertig scholen in het basisonderwijs, zie ik met eigen ogen hoe groot de noodzaak is voor apart onderwijs voor een deel van de hoogbegaafde leerlingen.

In Amsterdam is AMOS de eerste en enige aanbieder van voltijds basisonderwijs voor hoogbegaafde leerlingen, onder de naam AMOS unIQ. In september 2012 is dit onderwijs van start gegaan met 32 leerlingen, verdeeld over twee groepen op twee basisscholen. Binnen een jaar liep het aantal aanmeldingen op tot honderd en verdubbelde het aantal groepen. Sinds we zijn begonnen met het de voorbereidingen op het HB-onderwijs hebben we tientallen ouders gesproken, ouders die ons vaak met tranen in hun ogen vertelden over de zoektocht naar een geschikte school voor hun kind. Tegen de tijd dat ze bij AMOS aanklopten waren ze vaak ten einde raad.

Want denk niet dat ouders van hoogbegaafde kinderen hun zoon of dochter zo nodig op een aparte school willen plaatsen. Meestal doen zij er juist alles aan om hun kind mee te laten draaien op een gewone school. En gelukkig vaak met succes; veel kinderen zijn al geholpen met deelname aan Plusklassen, een verdiepingsprogramma of een Day a Week school. Maar lang niet allemaal. Er zijn kinderen die ondanks alle pogingen vastlopen in het reguliere onderwijs. Gefrustreerd raken. Gepest worden. Gaan onderpresteren. Met als meest droeve gevolg dat ze ongelukkig worden, niet goed meer slapen en geen enkel plezier meer ervaren in het leren. En dat juist bij kinderen die met een gerichte aanpak zo ongelooflijk veel in hun mars en hebben en zo’n waardevolle bijdrage kunnen gaan leveren aan de samenleving.

Vaak worden de termen slimheid en hoogbegaafd met elkaar verward. Juist doordat mensen hoogbegaafdheid en slimheid aan elkaar gelijkstellen valt het niet mee om in de landelijke of lokale politiek aandacht te krijgen voor hoogbegaafdheid. Afgunst en vooroordelen spelen daarbij een belangrijke rol; ‘die kinderen hebben immers hun verstand al mee en redden zichzelf wel’. Hoogbegaafde leerlingen zijn op meerdere manieren anders dan de meeste kinderen, en hebben andere dingen nodig om zich optimaal te kunnen ontwikkelen.

Ons hele systeem is ingericht op het wegnemen van achterstand. Als je zo kijkt naar HB-onderwijs, sta je er niet bij stil dat in het reguliere onderwijs niet altijd genoeg rekening kan worden gehouden met hoogbegaafde leerlingen. Niet uit onwil, maar omdat ze echt een andere onderwijsaanpak nodig hebben, die niet in de bekende methodes verankerd is. De kunst is om hun creatieve, ongewone denkwijze te stimuleren. Dat vraagt lef. Van leerkrachten en ouders.

Ik vind dat voltijds HB-onderwijs simpelweg nodig is voor hoogbegaafde leerlingen en ben benieuwd of jullie mijn visie delen. 

Advertenties

6 reacties op ‘Hoogbegaafde kinderen; geen label plakken, maar lef hebben

  1. Kort maar krachtig: Het is noodzakelijk voor een deel van de HB populatie. Absoluut. ik volg met de filmcamera nu 1,5 jaar een groep HB kids in het middelbaar onderwijs. Alleen het onderlinge samen zijn is voor hen een opluchting. Laat staan wat dat voor invloed heeft op hun onderwijsprestaties. Kortom, ik deel je visie!

  2. Annemieke de Vries schreef:

    Ik ben het geheel en al met u eens, mits dat onderwijs dan ook echt wezenlijk anders wordt gegeven en vormgegeven. Onze ervaring met voltijds HB is er een van een standaard programma op iets hoger niveau, maar nog steeds niet toegespitst op de wijze van leren van onze zoon. Thuisonderwijs is voor ons de enige optie die rest en die bevalt uitstekend, maar is een lijdensweg om georganiseerd en goedgekeurd te krijgen. Alleen het gebrek aan sparringmaatjes zouden wij graag ook structureel aangepakt zien en dat is lastig te realiseren, maar… ook dat lukt wel met een flinke dosis inzet en creativiteit. Ik ben blij te horen dat er beleidsmakers zijn die oproepen ook out-of-the-box te werken met deze kinderen. Ze hebben het nodig en verdienen dit ook.

  3. Avelien van der Heide schreef:

    Ben het helemaal met u eens. Voor pakweg 21/2 procent van de kinderen is de zorg naar beneden prima geregeld in de vorm van speciaal onderwijs en dat vinden we heel normaal. Waarom niet dezelfde faciliteiten aan de andere kant van onze kinderen? Als leerkracht loop je tegen dezelfde aan bij hoogbegaafde kinderen en bij kinderen met zorg naar beneden. Deze kinderen vragen aan beide kanten meer zorg en aandacht!

  4. Wat een verademing om te lezen dat er meer mensen dezelfde visie en compassie hebben voor hoogbegaafde kinderen! En die daar ook daadwerkelijk WERK van maken!
    Want inderdaad; als er een groep kinderen is die graag wil leren en zich willen ontwikkelen, dan zijn het deze kinderen wel! Wat een potentie en talenten gaan er verloren door hen proberen terug te duwen tot onder het maaiveld… En belangrijker nog; je gelukkig voelen!
    Het wordt tijd dat ook deze kinderen zich gehoord, gezien en erkent worden! Dat ze mogen zijn wie ze zijn en zich gelukkig kunnen en mogen voelen! Net als ieder ander (gemiddeld begaafd) kind.
    Een geweldig initiatief om een basisschool voor hoogbegaafde kinderen neer te zetten! Zo’n school zou hier in Den Haag/Scheveningen bijzonder welkom zijn.

    Maar naast passend onderwijs met deskundige leerkrachten, is goede begeleiding en opvoeding thuis ook van essentieel belang. En ook hier valt nog veel winst te behalen.
    Want het opvoeden van kinderen is tegenwoordig al een fikse uitdaging, maar het opvoeden van HB kinderen al helemaal! En daar komt nog bij dat je de adviezen van je moeder, zus, buurvrouw of van andere ouders op het schoolplein niet een-op-een kunt overnemen. Want dat wat bij gemiddeld begaafde kinderen (beter of wel) werkt, werkt niet per definitie bij HB kinderen. Vaak zelf werkt het averechts! Ook het delen van ervaringen en van elkaar leren, is lastiger wanneer je niet met gelijkgestemden bent.

    Juist ouders van HB kinderen zitten verlegen om tips en tools om hun kinderen beter te kunnen begrijpen, begeleiden en te faciliteren in hun ontwikkeling. Vanuit deze behoefte bied ik ouders (met name moeders) tips en tools aan om de kinderen beter te kunnen begrijpen en daardoor meer rust en harmonie te creëren thuis.
    Zou het niet mooi zijn als deze twee ‘wereld’ samen zouden komen? Dan is de cirkel om het kind rond. Hiermee bieden wij de kinderen een veilig en liefdevol klimaat aan waarin zij zich optimaal kunnen ontwikkelen, verkennen en opgroeien.
    Ik maak mij er hard voor! En met mensen zoals u, gaat het ons zeker lukken!
    Dank u wel!

    Met inspirerende groet,
    Anouk Beekman
    Managing Moms

  5. Tamara van de Louw schreef:

    Ik spreek uit ervaring, als moeder van een HB kind, dat deze kinderen zeer zeker een andere aanpak nodig hebben dan in het standaard onderwijs wordt geboden. In het regulier onderwijs is de aandacht voornamelijk gevestigd op het plakken van een label om een rugzak te krijgen. In werkelijkheid moet de aanpak aangepast worden om deze kinderen tot bloei te krijgen. Helaas is het veel van de leraren niet vaardig om verder te differentiëren dan wat er in de standaard methode wordt aangeboden. Het wordt een nog grotere uitdaging als je een HB’er (net als die van ons) een beelddenker is. Ik ben blij om te lezen dat er hier toch mensen in het land zijn die wel het nut en de noodzaak inzien van de juiste vorm van onderwijs. Wij zitten nog midden in deze zoektocht en hebben veel steun aan dit soort berichten dat we wel degelijk op het goede pad zijn.

  6. Judith Noorman schreef:

    Misschien goed om je ook te realiseren dat het ook gewoon kinderen zijn die buiten spelen, sporten, knutselen enz. Dat is minstens net zo belangrijk voor je ontwikkeling. En ik weet waar ik over praat, ik heb twee hoogbegaafde kinderen, die inmiddels studeren, sporten, muziek maken enz.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s